وبلاگ نویسی ریاضی در ایران 3

قسمت سوم:وبلاگ نویسی ریاضی در ایران

مسائل نشر الکترونیک و مصائب وبلاگ نویس !

 

 

 

 

  1. نشر الکترونیک ریاضی در مقیاس بزرگ و وبلاگ نویس ریاضی در مقیاس کوچک هر کدام مسائل و مصائب خاص خود را دارند . که در این قسمت نگاهی هر چند فهرست وار به آنها خواهیم داشت .

    الف: نشر الکترونیک ( مجلات الکترونیک ریاضی

    درحال حاضر اکثر مجلات الکترونیک رایگان با تکیه بر منابع دانشکده ها و نیروی انسانی داوطلبانه به حیات خود ادامه می دهند ،‌اما در مقیاس وسیعتر یا در دراز مدت دیگر نمی توانند متکی به فرد باشند و نیاز به پشتوانه ای نهادین دارند .

    هزینه های سخت افزاری رسانه های اینترنتی ، هزینه های نرم افزاری برای ویراستاری مقالات ، هزینه های نیروی انسانی متخصص و انواع مخارج مرتبط دیگر به اندازه کافی قابل توجه هستند . همچنین در برخی موارد ، دسترسی به اطلاعات الکترونیک ، ضمن نیاز سخت افزار و رایانه خاص،‌به سیستم عامل مشخص ،‌قالب فایل ،‌نرم افزار کارآ ، و مرورگر وب مناسب نیازمند است ،‌اینجاست که مدافعان نشر سنتی و کاغذی صدایشان رساتر می شود. به این ترتیب هنوز هم دغدغه نوعی احساس نا امنی برای توسعه نشر الکترونیک وجود دارد .

    این است که بعضی مجلات الکترونیک

     

    که از ابتدا به منظور الکترونیکی بودن تأسیس شده اند مانند(NYJM)یا Geometry &Topology

    به انتشار نسخه کاغذی هم دست زده اند . نوعی حیات دوزیستی ! حیاتی که اکنون مجلات ریاضی معتبر ایرانی کاغذی قصد دارند آن را تجربه کنند و زندگی کاغذی ـ الکترونیکی را تجربه کنند ( مانند فصلنامه رشد آموزش ریاضی )

    ب:‌ وبلاگ نویس ریاضی ( روزنامه نگار کوچک )

    تا حضور میزبانانی از شبکه که حاضرند رایگان فضایی از دامنه خود را برای ایجاد صفحات شخصی دراختیار علاقه مندان قرار دهند هزینه ایی از این بابت بر وبلاگ نویس مترتب نیست اما در صورتی که علاقه مند باشید خود به طورمستقل به ثبت دامنه و اجاره فضا بپردازید البته مختصر هزینه هایی وجود خواهد داشت ،که ارزشش دارد . در هر صورت وبلاگ نویسی حتی اگر این قسمت را میهمان شوید در دراز مدت بی هزینه نیست . مخصوصاً اگر بخواهید به روز باشید ودر انتخاب مطالب وسواس بخرج دهید . یکی از مصائب اصلی وبلاگ نویسان ریاضی در حال حاضر نوع مخاطبین و تعداد مخاطبین است ؛ برای مثال وبلاگ مؤلف مقاله در فاصله زمانی 3 ماه حدود 1200 بار بازدید شده است .‌بطور میانگین هر ماه 400 بازدید. اگر فرض را بر این بگذاریم که بازدید کننده هفته ای یکبار به این صفحه سر زده باشد می توان پیش بینی کردکه حدود 100 نفر خواننده دائم وجود دارد ، باز خوردهاحکایت از آن دارد که این مخاطبین نیز اغلب از نسل جوان جامعه است . البته با توجه به جدید بودن حرکت در ایران ، بیش از این هم انتظار نمی رود . مسأله ای که با آشتی و آشنایی بیشتر جامعه دبیران ، دانشجویان و ریاضی پژوهان کشور در آینده ای نزدیک قابل حل است . وبلاگ لوازم اختصاصی خودش را می خواهد و وبلاگ نویس ریاضی به یک پشتیبانی فنی گسترده ترمحتاج است و حفظ خوانندگان منوط به تأمل بیشتر ،‌گستردگی و تنوع موضوعات و تعمق در نگاهها و تحلیل های شخصی و مخصوصآًبه روز بودن است .

    حقوق معنوی مالک اثر

    وقتی شما مقاله خود را تهیه نمودید و آن را در وب قرار دادید ( بعنوان یک وبلاگ نویس ) و در عین حال قصد داشته باشید که مقاله خود را برای چاپ کاغذی در یکی از مجلات سنتی و یا برای

     

    e

    ـ چاپ در یکی از مجلات الکترونیک ارسال کنید یکی از مسائل مورد توجه سردبیران هر دو دسته این مجلات این است که آیا مقاله ی شما قبلاً در جایی نیز منتشر شده است ؟

    این موضوع یکی از مسائل چالش بر انگیز و قابل توجه است . شاید در حال حاضر برای مجلات کاغذی کشور ما خیلی مهم نباشد که شما مقاله خود را قبل از چاپ در مجله ،‌روی صفحه شخصی خود در وب قرار داده اید اما در آینده چطور؟

    مجله الکترونیک

     

    Documenta Mathematicaقراردادی رابه این نحو با نویسنده امضاء میکند که حق نشر اثر را به مجله می دهد و در عین حال به نویسنده اجازه می دهد که مقاله ی خود را در جای دیگر هم منتشر کند با این شرط که چاپ اصل مقاله در D . M ذکر شود .AMS

    به نویسندگان اجازه می دهد که حق مالکیت اثر را برای خود محفوظ بدارند . الزه وی یر مالکیت مقالاتی را که در مجلات الکترونیک خود چاپ می کند در اختیار می گیرد اما به نویسندگان اجازه قرار دادن مقالاتشان را در وب می دهد.

    باید دید سرنوشت نشر الکترونیک در ایران چگونه خواهد بود ؟ بهتر است تا دیر نشده یکی دو مجله ریاضی معتبر کشورمان که پا به عرصه نشر الکترونیک نهاده اند تکلیف خود را با وبلاگ نویسان ریاضی مشخص کنند و مسأله حقوق معنوی مالک اثر را تبیین و نهادینه کنند .

    ----------------------------------------------------

    ارج گذاری اجتماعی و نظام اداری به نشر الکترونیک :

    برخلاف نظر بسیاری از افراد ، من معتقدم که آینده تا حدی قابل پیش بینی است خواه نا خواه و پس از فراهم شدن بستر مناسب ، این آمادگی ایجاد می شود که از روشهای سنتی به نفع نظامی برتر در نشر دست بکشیم . برای نمونه تلاش برای جلب توجه کمیته های ترفیع اداری و انتخاب معلمان و محققان نمونه به دارندگان مقالات در مجلات الکترونیکی یکی از این دست کارهاست . درحال حاضر هیچ توجه جدی در آیین نامه های تشویق و ترفیع به حوزه نشر الکترونیک نشده است و البته این موضوع با توجه به مهجور بودن این حوزه درسیستم اداری قابل هضم است .

    درارج گذاری های اجتماعی مدتی طول خواهد کشید تا بتوانیم مسئولان اداری را متقاعد کنیم که نشر الکترونیک را باور کنند. در حال حاضر شما اگر یک کتاب را تألیف یا ترجمه کرده باشید حتماً امتیاز ویژه ای در نظام ترفیع اداری خواهید گرفت اما اگر یک دنیا مطلب علمی و جد‍‍‍‍ی بعنوان یک وبلاگ نویس در دنیای مجازی منتشر کنید چطور؟ آیا باید حتماً متحمل هزینه های سنگین چاپ ونشر کاغذی شد تا باورمان کنند ؟!

    مؤخره

    فقط 2 روز به پایان مهلت ثبت نام برای شرکت در کنفرانس آموزش ریاضی ایران ( سنندج ) باقی مانده است . تلفن زنگ می خورد . گوشی را بر می دارم ، دوست و همکار ریاضی ام از شهرستانی در جنوب استان است . احوالپرسی می کنیم . از کنفرانس بی خبر است . بخشنامه ثبت نام نرسیده است ( 10 روز بعد از اتمام مهلت ثبت نام بخشنامه رسید ،‌خوشبختانه ! ) علاقه مند است ، می پرسد چه کنم ؟ آدرس وبلاگم را می دهم و یادداشت جدیدم که لینک به سایت کنفرانس کردستان است . از آنجا فرم ثبت نام را بگیر ، پرینت کن ، بفرست ! همان کار را کرد . منتظر روش سنتی هم ننشست ، چرا شما منتظرید ؟ !

    روزگار غریبی است ، شرق بیرق دار علم ، ایران مهدتمدن ،در استفاده از امکانات نشر الکترونیک به نظاره غرب پیشتاز نشسته است . وقتی می خوانیم که در فرانسه بیش از 4میلیون جلد کتاب الکترونیکی وجود دارد و ما تازه با خبر می شویم که در عالم ریاضی فقط یکی دو مجله الکترونیک فارسی زبان داریم جای افسوس دارد ، ندارد ؟

    تیر ماه 83 ـ شیراز- عنایت اله راستی زاده

    ----------------------------------------------------

     

     

    منابع و مأخذ :

     

  2. مجله نشر ریاضی شماره 26
  3. مهر1382

     

     

  4. مجله نشر ریاضی ، سال 7 ، شماره 1 ، (1374 )
  5.  

     

    www.persianblog.ir
  6.  

  7.  

  8. ویژه نامه کلیک ـ ضمیمه روزنامه جام جم ـ (14 تیر 83 )
  9.  

     

  10. Journal Library Administration
  11. (2001
  12. )(2و1)

     

  13.  

    www.Mathpreprints.com(کارگزار
    1. الزه وی یر )

       

       

    2. روزنامه ایران ـ شماره 2799ـ (31/2/83 )
    3.  

       

    4. سایت ایتنا
    5.  

       

    6. آرشیو مجلات و مقالات ریاضی آرکایو
    7.  

 

  
نویسنده : عنایت اله راستی زاده ; ساعت ۸:٤٥ ‎ق.ظ روز ۳٠ امرداد ۱۳۸۳