وبلاگ نویسی ریاضی درایران2

هفتمین کنفرانس آموزش ریاضی ایران:اول تا سوم شهریور ۸۳-سنندج

طلیعه رشد جنبش های نوگرا درتوسعه ریاضیات کشور

......................................................................................

وبلاگ نویسی ریاضی درایران

جنبش نوگرا در توسعه نشر الکترونیک ریاضی-تالیف:عنایت اله راستی زاده

قسمت دوم

میزبانان وب نویسان

دیو وینر یکی از پیش گامان وبلاگ نویسی است . وینر پذیرای صفحات وبلاگ 3000 بلاگر است . وی در سال 1997 اولین وبلاگ خود را راه اندازی کرد و به سایر علاقه مندان اجازه داد تا در

 

weblog.com

که وبلاگ های دیگری را نیز با هاست های متفاوت ( میزبانان متفاوت ) در سراسر اینترنت رصد می کند ـ وبلاگ شخصی خود را راه اندازی کنند و به صورت رایگان میزبانی آنها را بر عهده گرفت . و ینر از محققان اینترنت دانشگاه هاروارد است .

 

 

 

 

 

 

بزرگترین میزبان وبلاگ های فارسی اما ؛‌ سایت پرشین بلاگ است این کارگزار که در خرداد 83 دومین سالگرد تأسیس خود را جشن گرفت میزبانی حدود 80 درصد بلاگرهای فارسی را بعهده دارد . بر اساس آمار اعلام شده از سوی پرشین بلاگ ، 69 در صد کاربران این سایت جوانانی هستند که بین 15 تا 29 سال سن دارند . همچنین روزانه 358 هزار نفر از وبلاگ های سرویس پرشین بلاگ بازدید می کنند .

موقتاً روزنامه نگاران کوچک دنیای نشر الکترونیک را رها می کنیم و به پهنه گسترده نشر الکترونیک با تأکید بر نشر الکترونیکی ریاضی می پردازیم .

سابقه ارتباطات الکترونیک ، به خصوص برای اهداف علمی ، جندان طولانی نیست . تشکیل اجتماعات الکترونیک خود نمونه ای بارز از توسعه این ارتباطات است که سهمی به سزا در تسهیل و گسترش همکاری های علمی داشته است . ساده ترین این ارتباطات الکترونیکی ایمیل ( نامه های الکترونیکی ) است . برای نمونه هم اکنون خبر نامه انجمن ریاضی ایران می کوشد اخبار و گزارش های اعضاء را از طریق این سرویس الکترونیکی بدست آورد و به نوعی می کوشد در هر نقطه از ایران و خارج از ایران خبر نگارانی افتخاری کسب کند . یکی دیگر از این روش ها استفاده ازفهرست پستی

 

mailing listاست که وجه بارز آن یک طرفه بودن کانال ارتباطی است . یعنی فقط صاحب فهرست پستی می تواند پیغامی برای اعضاء ارسال کند . اغلب مجلات یا ناشران فهرستی پستی از علاقه مندان دارند تا آنها را از تازه های خود با خبر کنند . نمونه ای از اینها فهرست پستی الکترونیکی رایگان انتشارات اشپرینگر است . I rmath

نمونه ای از این فهرست های پستی بود که توسط جمعی از ریاضیدانان جوان ایرانی در اواخر سال 1373 تشکیل شد ؛ اما به دلیل کاهش مشارکت اعضای آن و نیزبه خاطر ضعف پشتیبانی فنی غیر فعال شد !

نوعی دیگر از اجتماعات الکترونیک،گروههای خبری هستند (

 

news group) یک گروه خبری در واقع صندوقی از ایمیل های ارسالی به آن گروه است که تمام مشترکین به آن دسترسی دارند و همه مشترکین می توانند همه نامه ها را بخوانند . s ci .math

نمونه ای موفق از گروه های خبری در ریاضیات می باشد . ظهور وب نیز کانال دیگری برای تشکیل اجتماعات الکترونیک پدید آورده است در این سایتهای ریاضی مقالات ، اخبار کنفرانس ها ،‌گزارش ها و ارجاع به سایر پایگاهها ی مرتبط وجود دارد . صفحات شخصی یا وبلاگ نیز که شرح آن رفت نمونه دیگری از اجتماعات الکترونیک است که از جمله آنها می توان به وبلاگهای

 

 

www.karsoogh.persianblog. www.reyazipooya.persianblog & اشاره کرد. در هر حال نشر الکترونیک مزایای کاملاً مشخص نسبت به نشر کاغذی دارد که قابل انکار نیست ،‌گرچه به نظر نمی رسد که به این زودی جای نشر سنتی را بگیرد . با نشر الکترونیک تأخیر در انتشار مطالب از میان خواهد رفت و با امکان افزودن نظر و حاشیه به نوشته ها قابلیت اعتماد مقاله ها بیشتر خواهد شد . ( امکانی که مخصوصاً در عالم وبلاگ نویسی میسر است) امکان استفاده آسانتر و گسترده تر از گرافیک ،‌پویا نمایی (‌حتی موسیقی متن ) و به طور خلاصه تمام امکانات بهره وری آموزشی و کمک آموزشی از کامپیوتر همگی از مزایای نشر الکترونیک به حساب می آیند . به تازگی مجله رشد آموزش ریاضی و در حالی که بیستمین سال حیات خود را جشن می گیرد توانست عنوان اولین مجله الکترونیکی ریاضی کشور را بخود اختصاص دهد . هر چند این اقدام خیلی دیر و خیلی کند انجام شده است اما به هر حال باید آن را به فال نیک گرفت و به آینده امید وار بود . هم اکنون تعداد زیادی از مقاله های شما ره های گوناگون این مجله در قالب pdf قابل دریافت است . یک PC ، یک خط تلفن ، یک اشتراک از یک ISP محلتان و بالاخره اتصال به شبکه ودریافت آسان مجله ، یادتان نرود نرم افزار Acrobat Reader

روی رایانه تان نصب شده باشد . و اگر دوست دارید آن را روی کاغذ بخوانید کافی است از یک چاپگر کمک بگیرید .

--------------------------------------

در دنیا چه خبر است ؟

arxiv

 

( بخوانیدآرکایو ) یکی از قدیمی ترین کارگزارهای e - چاپ در بایگانی ریاضی است . arxivدر ارتباط با مجلات موفقیتهایی ارزنده داشته است . نزدیک به 40 مجله توافق کرده اند که نویسندگان مقالات با مطلع کردن ویراستاران از شماره پیش چاپ خود در a rxiv که قبلاً در آنجا قرار داده شده است به ارایه مقاله خود به مجله اقدام کنند . چهار مجله هم توافق کرده اند که تمام مقالات چاپ شده ی خود را در a rxiv قرار دهند . یکی از این مجلات ،مجله ی بسیار معتبر Annals Of Mathematics

است .

arxiv

 

از معدود کارگزارهایی ( میزبانانی ) است که دارای خود مترجم TEX است تشخیص می دهد که مقاله مورد نظر از چه نگارشی از TEX استفاده کرده ، سپس به طور خود کار مقاله را در نگارش مزبور ترجمه می کند و قالب درخواستی را اعم از ( p d f - ps- dvi

) تولید می کند .

دراینجا بد نیست اشاره کنیم که تداول استفاده از

 

TEX یکی از امتیازات ریاضی نسبت به سایر علوم است . ریاضیدانان خود مانند دونالدکنوث Donald Knuth مبدع TEX منابع را در دسترس همگان بگذارند . TEX که زبانی با منبع باز است به کاربران امکان مبادله ی فایل هایی را می دهد که در قالب متن و مستقل از plat fourmکاربر هستند و به راحتی به قالبهای عمومی و رایج دیگر مانند post script یا pdf قابل تبدیل اند . در حالی که در شاخه های دیگر علمی به دلیل استفاده از نرم افزاری همچون Microsoft Word کار مبادله ی فایلها با دشواری های دیگری همراه است . درهر حال شاید عده ای از ریاضیدانان و یا ریاضی ورزان هنوز مجلات الکترونیک را چندان جدی نمی گیرند ؛ در حالی که این مجلات تنها از لحاظ سبک انتشاربا مجلات کاغذی تفاوت دارند . اگرچه عمر مجلات رایگان الکترونیک در دنیا کمی بیش از ده سال و درکشور ما و در ریاضی کمی بیش از چند ماه است اما تحولات قریب الوقوع درنحوه انتشار مقالات و مطالب ریاضی امری است گریز نا پذیر.دو جریان که گواه مطلب اخیر می باشند افزایش تعداد مقالات و رشد تکنولوژی الکترونیک می باشد . تعداد مقالات منتشر شده در سال 1870 میلادی حدود 840 عدد و درسال 1994 حدود 50 هزار عدد بوده است . تعداد سالانه مقالات علمی هر 10 تا 15 سال دو برابر می شود که نمایشگر رشد نهایی 7 درصد در سال است . تا پایان سال 2003 میلادی بیش از 24000 مقاله ریاضی در arxiv وجود داشته است ]2 [

حجم نوشته های ریاضی در بیست سال دیگر حداقل دو برابر خواهد شد با آن که این رشد سریع نشانه ای از سر زندگی و شادابی رشته ماست ،‌ لیکن باعث معضلاتی نیز خواهد بود . در حال حاضر کتابخانه های خوب ریاضی جهان سالانه بالغ بر ده هزار دلار فقط برای اشتراک مجلات می پردازند. بودجه هایی به این سنگینی دیر یا زود در معرض بررسی و تقلیل قرار می گیرند . از سویی دیگر پیشرفتهای تکنولوژیک رو به روز کار بایگانی اطلاعات را ساده تر و ارزانتر می کنند. ظرفیت ذخیره الکترونیکی که برای انتشار نتایج پژوهشی ریاضی مورد احتیاج است از دید تکنولوژی امروزی چیزی به حساب نمی آید. برای نمونه باید از کتابفروشی اینترنتی آمازون نام برد که درحال حاضر دراین سایت کتابهای بیش از 130 ناشر عرضه می شود. و این امکان برای کاربر وجود دارد که کلیه واژه های موجود در تمام متن 120 هزار کتاب موجود در سایت را جستجو کند. ( برابر با 35 میلیون صفحه ) آیا این توانایی به معنای یک دگرگونی بنیادی در روش کارکردن ما نمی تواند به حساب آید ؟

اکثر مجلات ریاضی فقط در حدود هزار کتابخانه پژوهشی در کل جهان یافت می شوند حتی برای دانشورانی که در همان مؤسسه ها باشند دسترسی به مجلات مستلزم رفت و آمد به ساختمانی خاص و محدود به ساعاتی معین است . مجلات الکترونیک سبب می شود که دسترسی بیست و چهارساعته به مقالات و منابع ، از هر جا ومکان ممکن باشد همچنان که جستجوی مطالب نیز خیلی آسانتر می شود ، چه بر سرکتابخانه ها خواهد آمد ؛ کتابخانه ها هم به ناچار کوچک می شوند و باید نقششان عوض شود . با امکان پذیر شدن دسترسی سریع به تمامی اطلاعات موجود در یک رشته ،‌ با وجود ابزارهای جستجوی الکترونیکی ، باید فکری برای بیکار نشدن هزاران کتابدار کرد !

از دیگرمحاسن نشریات الکترونیکی ریاضی ،‌استفاده از فن آوری چند رسانه ای است. برای نمونه میتوان از مجله

 

NYJM.( New York Journal Of Mathematics )نام برد . از سویی دیگر مقالات منتشر شده در این مجله به صورت فرا متنی هستند ( hyper text

)یعنی دارای پیوندهای داخلی و خارجی اند . کافی است اشاره گررا روی مطلب لینک شده ، کلیک کنید تا براحتی بتوانید خود را با مطالب و مقالات مرتبط با این مقاله پیوند دهید .

  
نویسنده : عنایت اله راستی زاده ; ساعت ۱:٢٤ ‎ق.ظ روز ٢٩ امرداد ۱۳۸۳