مثلث عددی خیام - پاسکال و حذف کلمه خیام از کتب درسی فرانسه !

 

                                            

شاید برایتان جالب باشد که بدانید متأسفانه فرانسوی ها و بعضی از دیگر کشور های غربی از ذکر نام خیام در کنار پاسکال خودداری می کنند و مثلث خیام پاسکال را فقط با عنوان پاسکال معرفی می‌کنند .

آنها حاضر نیستندبه دانش آموزان شان  بگویند ایرانی ها و مسلمانان چقدر در تاریخ  ریاضیات و شکل گیری مفاهیم پایه نقش داشته اند . از جمله در صفحه ۴۶ فصل دوم کتاب ریاضی چهارم راهنمایی یکی از مدارس فرانسه فقط مثلث را با نام پاسکال فرانسوی آورده است و عکسی از پاسکال را هم ضمیمه کرده است !

یکی دو نمونه دیگر هم دیده ام که حالا کتابها در اختیارم نیستند که بخواهم آدرس دقیق صفحه و نام کتاب را به شما بدهم . اما در کتابهای درسی ریاضی      Math 3e -چهارم راهنمایی  آنها می توان این مورد را یافت . آخرین باری که این دخل و تصرف (ناعادلانه ) را دیدم همین امروز بود که در کتابی که از کتابخانه ای واقع در پاریس ۱۵ و پیرامون نسبت طلایی به امانت گرفته ام مواجه شدم.عنوان این کتاب  عدد طلایی  است که در سال ۱۹۸۷ منتشر شده است ( به زبان فرانسوی ) در صفحه ۶۱ در آغاز فصل چهارم کتاب به بررسی ارتباط جملات دنباله فیبوناتچی با این مثلث پرداخته است . وهیچ ذکری هم از خیام نکرده است .

                           

 نیما فاضلی دانش آموز فعال و کوشای ایرانی که در مدارس پاریس درس می خواند و زحمت امانت گرفتن بعضی کتاب های درسی مدارس فرانسه را به او داده ام و ازاو کمال تشکر را دارم ؛ چند مدت پیش که بحث از این موضوع بود ، کتاب ریاضیات انتخاب تألیف ایوان نیون ترجمه علی عمیدی از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی را نشانم داد که متأسفانه آنجا نیز نامی از خیام نیامده بود !

حسابی جا خوردم ؛ البته آقای عمیدی به رسم حفظ امانت در ترجمه نام خیام را نیاورده اند ، اما چه خوب  می شد که در زیر نویس همان صفحه ؛ اشاره ای هم می کردند که نام واقعی این مثلث اگر مثلث خیام نباشد ، لا اقل مثلث خیام پاسکال است !

استاد پرویز شهریاری در کتاب سرگذشت ریاضیات خوب حق مطلب را ادا کرده اند !و در آن جا با استناد به منابع معتبر تاریخی این مثلث را منسوب به خیام می دانند . که می توانید این جا را کلیک کنید .

همچنین دکتر جواد بهبودیان پیشکسوت برجسته آمار و ریاضی کشورمان که شاگردی ایشان در دانشگاه شیراز برایم مایه افتخار است همراه با مرتضی بیات و حسین تیموری فعال کتابی را چاپ کرده اند با عنوان مثلث عددی خیام پاسکال و مثلث های شبیه آن که واقعاً خواندنی است .

                                

در فصل نخست از این کتاب شش فصلی تاریخچه ای کوتاه از مثلث خیام بیان شده و سیر تاریخی ابداع این مثلث با استناد به مراجع آمده  است .

اگربا خواندن این جملات شما نیز علاقمند شده اید که بدانید بالاخره ماجرا چیست و با مدارک دیگری دال بر تحریف نام ریاضیدانان ایرانی اسلامی دارید ، سپاسگزار خواهم بود که در قسمت نظرات ؛ خواننده نظر شما باشم .  

  
نویسنده : عنایت اله راستی زاده ; ساعت ۱٢:٤٥ ‎ق.ظ روز ٢٢ بهمن ۱۳۸٦