محمد هادی شفیعیها : همه یا هیچ

 

                                                   محمد هادی شفیعیها

دلم می خواست پیش از بمیرد از نزدیک ببینمش ! خیلی دوستش داشتم بی آن که درست و حسابی او را شناخته باشم! ....

   برای من یاد محمد هادی شفیعیها یعنی یاد کلاسهای شیرین درس هندسه های اقلیدسی و نا‌ اقلیدسی ؛ دانشگاه شیراز ، دانشکده علوم ، بخش ریاضی ، چهار راه ادبیات ، که از پنجره کلاس می‌توانستی دکتر سید مهدی ذکاوت را ببینی ، که دارد می آید تا کاممان را با شیرینی تدریس اش بیامیزد !

    کلاس که تمام می شد انگار رویایی بود نا تمام ؛ و بعد بهار نارنج ها ی حیاط دانشکده که با عطر و شکوفه های حیاط فریبای حافظیه چنگ در چنگ هم می‌انداختند و تو را می بردند تا اوج خیال ...

    گاهی باید ریاضیات و عقل و منطق و هر چه استدلال است را کناری نهاد ، ... مگر دوست داشتن هم دلیل می خواهد ...

   هر چه بود محمد هادی شفیعیها برایم فقط یک نام نبود که حالا در سالگرد خاموشی اش چنین به سخن بیایم !   و قطره ی اشکی و قرائت حمد و سوره ای ...

    نمی دانم باید لذت آن کلاسهای هندسه را به کدام نسبت دهم  به دکتر ذکاوت سید بزرگوار و مدرس کتاب ، به گرینبرگ مولف کتاب ، به آن ساعتها و آن حال و روز ...یا به ترجمه استادانه مترجم دانشمندش ، مرحوم محمد هادی شفیعیها !

    بچه های شیراز مخصوصاً قدیمی‌ترها خیابان دهنادی را بلدند و آن پیر زن غرغرو و کتابفروش را که هر چه کتاب کهنه و پاره پوره وکمیاب دانشگاهی را که در هیچ دکان عطاری نمی‌توانستی بیابی آن‌جا می شد پیدا کرد ، من هم توانستم یک جلد از این کتاب هندسه اقلیدسی و نااقلیدسی را تنها از آن‌جا پیدا کنم. کتاب که چه عرض کنم ؛ جگر صدپاره ی زلیخا!! (به نظرم سال ۱۳۶۷بود )

            از شفیعیها بگویم : در جستجوی اینترنتی خاطره ی دانشجوی مهندسی را خواندم که نوشته بود ؛ شفیعیها خیلی سختگیر بوده و به پاسخهای نیمه تمام و ناقص هیچ نمره ای نمی داده ؛ یا ۲۰ یا صفر ؛ برای یک مهندس که قرار است فردا اساس پلی را بریزد ، اشتباه بی معنی است ، حتی اندک !می‌گویند ، سر امتحان یک مسأله می داد بیست نمره ، اگر تا آخر درست حل می کردی ، می‌داد بیست . اگر کوچک ترین اشتباهی ،هر جا ؛ حتی خط آخر می کردی ،می دادصفر!

بعدها فهمیدیم ...پشت آن چهره خشک و عبوس چه روح حساس و ظریفی پنهان است !

 همیشه و در هر سفر که برو بچه های ریاضی از چهار گوشه کشور دور هم جمع می شدند سراغش را می گرفتم ؛ در دوره های تربیت مدرس در سیمینار های ریاضی، در کنفرانس آموزش ریاضی و ... فقط یک بار بچه های قزوین ، مجله ای از نشریات انجمن معلمان ریاضی استان را نشانم دادند که در آن مصاحبه ای با او داشتند ، اولین باری بود که تصویر او را می‌دیدم . و آخرین بار هنگامی بود که دانستم دار فانی را وداع گفته است .خدا رحمت کند او را . ..

     استاد شفیعیها در ۱۲۹۸ خورشیدی در قزوین به دنیا آمد و در روز دوشنبه۰ ۳بهمن ۸۵ دار فانی را ترک نمود . ..او از سال ۱۳۳۴ تا فروردین ۱۳۶۱که به تقاضای خودبازنشسته شد در دانشکده فنی دانشگاه تهران تدریس می کرد . از آن تاریخ تا بهمن ۱۳۸۵ در مرکز نشر دانشگاهی بعنوان ویراستار و سرپرست بخش ریاضی مشغول به کار بود . اطلاعات بیشتر را در اینجا و اینجا ببینید .

  
نویسنده : عنایت اله راستی زاده ; ساعت ۸:٠۳ ‎ب.ظ روز ٢٩ بهمن ۱۳۸٦

مثلث عددی خیام - پاسکال و حذف کلمه خیام از کتب درسی فرانسه !

 

                                            

شاید برایتان جالب باشد که بدانید متأسفانه فرانسوی ها و بعضی از دیگر کشور های غربی از ذکر نام خیام در کنار پاسکال خودداری می کنند و مثلث خیام پاسکال را فقط با عنوان پاسکال معرفی می‌کنند .

آنها حاضر نیستندبه دانش آموزان شان  بگویند ایرانی ها و مسلمانان چقدر در تاریخ  ریاضیات و شکل گیری مفاهیم پایه نقش داشته اند . از جمله در صفحه ۴۶ فصل دوم کتاب ریاضی چهارم راهنمایی یکی از مدارس فرانسه فقط مثلث را با نام پاسکال فرانسوی آورده است و عکسی از پاسکال را هم ضمیمه کرده است !

یکی دو نمونه دیگر هم دیده ام که حالا کتابها در اختیارم نیستند که بخواهم آدرس دقیق صفحه و نام کتاب را به شما بدهم . اما در کتابهای درسی ریاضی      Math 3e -چهارم راهنمایی  آنها می توان این مورد را یافت . آخرین باری که این دخل و تصرف (ناعادلانه ) را دیدم همین امروز بود که در کتابی که از کتابخانه ای واقع در پاریس ۱۵ و پیرامون نسبت طلایی به امانت گرفته ام مواجه شدم.عنوان این کتاب  عدد طلایی  است که در سال ۱۹۸۷ منتشر شده است ( به زبان فرانسوی ) در صفحه ۶۱ در آغاز فصل چهارم کتاب به بررسی ارتباط جملات دنباله فیبوناتچی با این مثلث پرداخته است . وهیچ ذکری هم از خیام نکرده است .

                           

 نیما فاضلی دانش آموز فعال و کوشای ایرانی که در مدارس پاریس درس می خواند و زحمت امانت گرفتن بعضی کتاب های درسی مدارس فرانسه را به او داده ام و ازاو کمال تشکر را دارم ؛ چند مدت پیش که بحث از این موضوع بود ، کتاب ریاضیات انتخاب تألیف ایوان نیون ترجمه علی عمیدی از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی را نشانم داد که متأسفانه آنجا نیز نامی از خیام نیامده بود !

حسابی جا خوردم ؛ البته آقای عمیدی به رسم حفظ امانت در ترجمه نام خیام را نیاورده اند ، اما چه خوب  می شد که در زیر نویس همان صفحه ؛ اشاره ای هم می کردند که نام واقعی این مثلث اگر مثلث خیام نباشد ، لا اقل مثلث خیام پاسکال است !

استاد پرویز شهریاری در کتاب سرگذشت ریاضیات خوب حق مطلب را ادا کرده اند !و در آن جا با استناد به منابع معتبر تاریخی این مثلث را منسوب به خیام می دانند . که می توانید این جا را کلیک کنید .

همچنین دکتر جواد بهبودیان پیشکسوت برجسته آمار و ریاضی کشورمان که شاگردی ایشان در دانشگاه شیراز برایم مایه افتخار است همراه با مرتضی بیات و حسین تیموری فعال کتابی را چاپ کرده اند با عنوان مثلث عددی خیام پاسکال و مثلث های شبیه آن که واقعاً خواندنی است .

                                

در فصل نخست از این کتاب شش فصلی تاریخچه ای کوتاه از مثلث خیام بیان شده و سیر تاریخی ابداع این مثلث با استناد به مراجع آمده  است .

اگربا خواندن این جملات شما نیز علاقمند شده اید که بدانید بالاخره ماجرا چیست و با مدارک دیگری دال بر تحریف نام ریاضیدانان ایرانی اسلامی دارید ، سپاسگزار خواهم بود که در قسمت نظرات ؛ خواننده نظر شما باشم .  

  
نویسنده : عنایت اله راستی زاده ; ساعت ۱٢:٤٥ ‎ق.ظ روز ٢٢ بهمن ۱۳۸٦

ساعت رادیان

منبع

  
نویسنده : عنایت اله راستی زاده ; ساعت ٢:۳٥ ‎ق.ظ روز ٢۱ بهمن ۱۳۸٦

نگاهی کوتاه به مجلات ریاضی فرانسه

سال گذشته ۳ قسمت کوتاه از  مقاله در این وبلاگ منتشر شد.اینک  متن کامل مقاله  برای استفاده بهتر علا قمندان تقدیم می شود.

لازم می دانم از تهیه کنندگان مقاله تشکر دوباره ای داشته باشم.

ناز گل خالو زاده ،سید محمد حسین عماد،پویا پناهنده و محمد یغما که حالا در سال دوم دبیرستان تحصیل می کنند.زحمت امور رایانه ای هم به عهده محمد یغما بوده ،که  جای  سپاس دارد.پویا حالا در بحرین به‌سر می‌برد وبقیه در پاریس ومدرسه‌ی سعدی.

استفاده از مقاله به شرط ذکر اسامی این عزیزان بلا مانع است.

برای مشاهده مقاله این جا را کلیک کنید.

  
نویسنده : عنایت اله راستی زاده ; ساعت ٢:٢٧ ‎ق.ظ روز ۱۱ بهمن ۱۳۸٦

انتگرال بگیرید

دانش آموزان دوره پیش دانشگاهی ودانشجویانی که حال وحوصله‌ی انتگرالگیری به خصوص انتگرال‌های سخت ومثلثاتی را ندارند حالا فقط میتوانند تابع را بدهند و پاسخ را تحویل بگیرند.چه بهتر از این!

این‌جا را کلیک کنید

  
نویسنده : عنایت اله راستی زاده ; ساعت ٦:٠٤ ‎ب.ظ روز ۸ بهمن ۱۳۸٦

درباره عدد 2008

 

 

 

درباره عدد 2008در دنیای ریاضی  حتما مطالب شگفت انگیزی می توان یافت.بعضی از آنها  را ببینید:

 

 

 

  • 2008 دوعامل اول دارد،2و251                                                        2008=23·251   

     

  • 2008 حاصل جمع 251عدد متوالی صحیح زیر است :
  • (117- )+( 116- )+(115-)+…+131+132+133

 

  • 2008حاصل ضرب عدد251درمجموع ارقام عدد251 است:

     

  • 2008=   (۲۵۱ ) (۲+5+۱ 
  • 2008 حاصل جمع نهمین ، چهاردهمین و هفدهمین جملات دنباله فیبوناتچی است :

     

                    1597+377+34

 

  • دقیقاً 1000عدد کمتر از 2008 یافت می شود که نسبت به 2008 اول هستند:

     

 phi(۲۰۰۸) = ۱۰۰۰ 

 

 

 

 

 

  
نویسنده : عنایت اله راستی زاده ; ساعت ۱٠:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱ بهمن ۱۳۸٦